Ağız sağlığı ve vücudumuz arasında tahmin edilenden çok daha fazla bir bağ vardır. Ağız sağlığımız bütün vücudumuzun sağlığı hakkında ipuçları taşır. Plusdent Diş Kliniği’nden Diş Hekimi Onur Öztürk bazı hastalıkların ilk işaretlerinin çoğu zaman ilk olarak ağzınızda görüldüğünü belirtti. Diğer bir taraftan ise diş eti hastalıkları gibi ağızdaki bazı enfeksiyonların vücudun diğer bölümlerinde problemlere neden olabileceğini de ekledi.

Diş Hekimi Onur Öztürk ağızdaki bakterilerin ve iltihapların vücudun geri kalanındaki sağlık problemleriyle ilişkili olduğuna inandığını belirtiyor ve ağız sağlığıyla ilişkilendirilen bazı hastalıkları sıralıyor;

* Kalp ve damar hastalıkları; Diş Hekimi Onur Öztürk yapılan son araştırmalara göre bazı kalp ve damar hastalıklarının ağız sağlıyla ilişkilendirilebildiğini belirtiyor. Bazı araştırmacıların ise dişeti hastalığından kaynaklanan bakterilerin kalp ve damar sistemini etkileyebileceğine inandıklarını da ekliyor.

* Hamilelik ve doğum; Diş Hekimi Onur Öztürk dişeti hastalığının erken doğumlarla ilişkilendirildiğini ve maalesef hamilelik sırasında yapılan diş eti tedavisinin bazen geç olabileceğini söylüyor. İşte bu yüzden hamilelik öncesinde mükemmel bir ağız sağlığına sahip olunması gerektiğinin de ısrarla üzerinde duruyor.

* Diyabet; Diyabet diş eti hastalığı, çürük, diş kaybı, aidsdernegi.org/agiz-kurulugu-hastaliklarina-zemin-hazirliyor/”title=”" >ağız kuruluğu ve çeşitli ağız enfeksiyonları riskini arttırır. Bunun tersine kötü ağız sağlığı diyabetinizin kontrolünü zorlaştırır. Enfeksiyonlar kan şekerinizi yükseltebilirler. Bu durumu kontrol altına almak için ise daha fazla insülin kullanmak gerekmektedir. Bu sebeplerden dolayı diyabetli kişilerin ağız sağlıklarıyla normal bireylere göre daha fazla ilgilenmeleri gerekmektedir.

* HIV/Aids; Bazı durumlarda AIDS’ in ilk işareti ağır diş eti iltihabı ve ağızda yaralar ile belirebilir. Bu durumda dilinizin üstünde ya da ağzınızın içinde ısrar eden beyaz noktalar ya da alışılmamış yaralar olabilir. Bunları en kısa zamanda diş hekiminize göstererek muayene olmanız gerekmektedir.

Eğer şimdiye kadar ağzınıza, dişlerinize, diş etlerinize iyi bakmak için yeterli nedeniniz olmadıysa bile şimdi ağız sağlığı ve genel sağlığımız arasındaki ilişkiyi öğrendikten sonra aslında ne kadar önemli olduğu anlaşılmaktadır. Plusdent Diş Kliniği’nden Diş Hekimi Onur Öztürk dişlerimize iyi bakarak sadece şu an için değil gelecek içinde yatırım yapmış olacağımızı ifade ediyor.

Diş hekiminiz ağız kanserinin belirtilerinin olup olmadığını anlamak için yanaklarınız, diliniz dişetleriniz ve dudaklarınızı içeren ayrıntılı bir muayene yapacaktır. Böyle bir muayenenin olması özellikle sigara kullanan, alkol tüketen ve kırk yaşını aşmış bireyler için önemlidir.

Bir sonraki aşama;
• Eğer diş hekiminiz bir şeyden şüphelenirse daha detaylı testler yaptırmanız için sizi bir hastaneye yönlendirecektir.
• Teşhis için o alandan küçük bir parça alınacaktır.
• Eğer hastaya ağız kanseri teşhisi konulursa kan testi gibi başka testlerde yapılması gerekecektir.
• Teşhisin ardından hastanın durumuna göre doktor bir tedavi planı çıkartacaktır.

Hangi grup daha çok risk taşıyor ?
• Sigara ve alkol kullanımı ağız kanseri riskini arttıran bir faktördür. Sigara ve alkolü bir arada kullanan bireylerde ise ağız kanseri görülme riski normal bireylere göre 30 kat daha fazladır.
• Ağız kanserinden özellikle kırk yaşını aşmış bireyler etkilenmektedir ancak genç bireylerin bu hatsallığa yakalanma oranları da günden güne artmaktadır.
• Bundan 50 yıl önce ağız kanserinin erkeklerde görülmesi kadınlara oranla 5 kat daha fazlaydı ancak günümüzde kadınlarda bu hastalığa sık sık yakalanmaktalardır.
• Toplumun büyük bir kısmında baharatlı yiyeceklerin ağız kanserine neden olduğu gibi bir inanış olmasına rağmen bu tamamiyle yanlıştır.

Birçok kişi Hayatını Kaybediyor.

Bugün ağız kanserinden dünyada her beş dakiakada biri hayatını kaybetmektedir.
Erken teşhis ve tedavi hayatta kalma şansını yükselten önemli bir faktördür.

Ağız kanserini nasıl önlerim?
Sağlıklı olmayı hayat tarzı olarak benimsemek ve ona göre yaşamak sizi ağız kanserine karşı koruyabilir. Böyle bir hayat tarzını benimsemiş bir birey olarak ise sigara kullanmamanız beklenmektedir çünkü sigara
Başka birçok hastalığın nedeni olduğu gibi ağız kanserinin en önemli nedenidir aynı zamanda ağız kanseri riski olma ihtimalinizi arttıran en önemli etkendir.

Alkol kullanımı da ağız kanserine yakalanmak için sigara kadar büyük bir risk oluşturmaktadır. Buna ilaveten alkol ve sigarayı aynı anda tüketen kullanan bireylerde bu risk 30 kat daha fazladır.

Ağız kanserinde tedavi seçenekleri;
Ağız kanseri tedavileri hastalığın derecesine ve tedavinin konuşma, çiğneme ve yutma fonksiyonlarının etkilerine göre değişir.

Her bir tedavi opsiyonun maalesef ki beklenmedik yan etkileri vardır. Bu sebeplerden dolayı tedavinin ilk aylarında hastanın yaşam kalitesi biraz etkilenir.

Fakat, erken teşhis ve tedavinin erken başlaması hastalığın atlatılması için oldukça önemli bir etkendir.

Ağız kanseri teşhisinde uygulanılan üç tane tedavi seçeneği vardır; Ameliyat, Radyoterapi ve kemoterapi.

Selülit için kafein: Selülitle baidsdernegi.org/asi-nedir/”title=”aşı” >aşınız derteyse, selülitlii bölgeye limon ya da greyfurt yağıyla masaj yapın ve yaptırın. Ancak ondan daha il­ginç bir önerimiz daha var size. Piyasadaki se­lülit kremlerinin hepsinin içeriğinde kafein oldu­ğunu biliyor muydunuz? Duş yaptığınız sırada, bir fincan ılık, kafeinli granül kahveyle selülitli bölgeye sıkı bir masaj yapın. Farkı hemen fark edeceksiniz.

Turp yiyin dişetleriniz kuvvetlensin
Turpta, bol miktarda C vitamini, kükürk ve iyot vardır. Karaciğeri kuvvetlendirir, şişliğini in­dirir. Sarılıkta faydalıdır. Vücuttaki mikroplarını yok eder. Astım ve bronşitte faydalıdır. Dişetleri-ni güçlendirir. Kabızlığı giderir. Bol bol turp sala­tası yiyerek sağlık bulabilirsiniz.

İşte uzun yıllar sağlıkla gülebilmemiz için yapmamız gerekenler;

1.aidsdernegi.org/kategori/agiz-ve-dis-sagligi/”title=”ağız sağlığı” >Ağız Sağlığını Korumanın En Önemli Üç Elemanı
”Diş fırçası, diş macunu ve diş ipi”
Ağız hijyeninin olmazsa olmaz en önemli üç bakım elamanı diş fırçası, macunu ve diş ipidir. Toplum olarak ağız ve diş sağlığına gereken önemi vermediğimizin altını çizen Diş Hekimi Mehmet Zahid Kazandı oysa gün içerisinde ayıracağınız 10 dakika kadar kısa bir süre de sağlıklı dişlere ve dişetlerine kavuşabileceğimizi belirtiyor. Günde 2 defa diş fırçalamak ve bir defa diş ipi kullanımının sağlıklı bir ağzın anahtarı olduğunun altını çizen Kazandı bu alışkanlığın çocuk yaşta kazanılması taktirde bireylerin ilerleyen yaşlarda da sıkıntı yaşamayacaklarını ifadelerine ekliyor.

Peki en doğru diş fırçalama tekniği hangisi?
Öncelikle diş fırçası çok sert olmamalı ve fırçayla dişlerinizi aşındıracak kadar baskı uygulamamalısınız. Birçok bireyin dişlerinin beyazlaması için diş fırçasını bastırarak kullandığını belirten Diş Hekimi Mehmet Kazandı bunun son derece yanlış bir davranış olduğunu beyazlatmanın aksine dişlerde aşınmalara neden olduğunu söylüyor. Dişlerimizi fırçalarken diş macununu diş fırçasına sürmemiz gerektiğini ancak diş macununu bilinenin aksine suyla ıslatmanın yanlış olduğunu belirten Diş Hekimi Mehmet Kazandı ıslanan diş macunun etken maddesini kaybettiğini belirtti. Daha sonra dairesel hareketlerle yaklaşık olarak 2 dakika boyunca dişler fırçalanmalıdır. En son dişetinden aşağıya doğru bir süpürme hareketiyle işlem tamamlanır. Dişlerin iç yüzeyleri, özellikle ön bölgeler dar olduğundan fırça dik olarak sokularak fırçalanmalıdır. Unutulmamalıdır ki, bakteri plağı ve yiyecek artıklarının yoğun olduğu dişlerin arka yüzleri, arka dişler ve dil de temizlenmelidir. Genellikle sadece ön dişlerin ön yüzeyleri fırçalandığından çürükler daha çok arka bölgelerde oluşmakta , diş taşları ise çok az fırçalanan alt ön bölgede olmaktadır.

2. Ağzınızı Düzenli Olarak Kontrol Edin
Her ne kadar diş hekimine düzenli olarak gidiyorsanız da, kendi ağzınızı düzenli olarak kontrol edin. Kontrol zamanınız gelene kadar ağzınızda olan bir problemi fark etmeniz yapılacak tedaviyi daha kolay ve daha masrafsız hale getirebilir. Diş kırılması, dişetlerinde oluşan şişmeler, renkleşmeler ya da ağzınızda oluşan ve iyileşmeyen yaralar dikkatli bir şekilde kontrol ettiğinizde sizin gözlemleyip doktorunuza bildirebileceğiniz birçok durum arasındadır. Bu kontrol özellikle sigara içenler için daha önemlidir, ağız kanserine yakalanma açısında daha büyük risk taşıdıkları için aksatmadan bu kontrolleri yapmaları gerekir.

3. Sigaradan Uzak Durun
Sigara kullanımının vücudumuzdaki diğer organlar kadar dişlerimize de zarar verdiğini belirten Kazandı “sigara ağız içi kanser riskini önemli oranda arttırır, dişeti hastalıklarının oluşmasına yol açar, dişlerinizde renkleşmeye neden olur ve nefesimizin kötü kokmasına neden olur” diyor ve sağlığımız için sigarayı bırakmamızı öneriyor.

4. Su İçmek Önemli
Yemek yedikten sonra diş için yapılacak en iyi şey su veya süt içmektir. Yemekten sonra içilen bir bardak su, yemek parçalarını ağızdan uzaklaştırır ve ağızdaki asidik ortamı nötrler. Ayrıca süt içmek dişte kalsiyum oluşumuna neden olur.

5. Düzenli Olarak Diş hekiminizi Ziyaret Edin
Diş hekimine yapılacak düzenli ziyaretler dişlerinizde oluşabilecek problemlerin öneminin önceden alınmasına ve daha büyük sorunlara neden olmadan önlenmesine neden olduğunu belirten Kazandı altı ayda bir diş hekimi ziyaretini önerdiklerini ekledi.

1. aidsdernegi.org/anestezi/”title=”anestezi” >Anestezi (dişin uyuşturulması) sırasında baygınlık geçirebilirsiniz: Genelde korku nedeniyledir. Hekim kol­tukta sizi yatırıp ayaklarınızı yukarı kaldırdığında hemen ayılırsınız. Ayılmanız uzun sürerse, çarpıntı, ağrı vs. eşlik ederse sistemik bir hastalıktan kaynaklı olabilir, araştırın. Diğer hekimlerinizi de uyarın.

2. Yanlış diş çekilebilir, doğru diş çekilirken yanındaki komşu diş de yuvasından çıkabilir. Çok kötü ve hiç hoş ol­mayan bir durumdur. Diş hemen yerine konabilir ama pek başarılı sonuç vermez.

3. Diş çekilirken yandaki1 porselen dişiniz çıkabilir, kı­rılabilir. Yerinden çıkarsa korkmayın hekiminiz temizler tekrar yapıştırır. Kırılırsa tamir edilecek gibi ise tamir edilir. Genelde porselenin estetik (beyaz) kısmı ayrılır ve me­tal kısmı ortaya çıkar. Ön bölgede değilse, estetik olarak sorun çıkarmıyorsa ya da kırık küçükse hekiminiz keskin kenarları, pürüzleri düzeltip parlatırsa sorun olmaz.

4. Diş kırılabilir. Bu durumda kalan parça kökün üçte birinden küçükse bırakılabilir. Büyükse sabırlı olun her şe­yi hekiminize bırakın. Bazen 1-2 saat süren uğraş sonucu çıkar bazen de hekim dişin sinirlerini alır gerekli antibiyo­tik ağrı kesicileri verir, 2-3 hafta sonra çekimi gerçekleşti­rir.

5. Anestezi sırasında üst çenede, yanak içinde hematom dediğimiz iç kanama olabilir. Gözünüzün altındaki bölge şişer. Verilen antibiyotiklerinizi düzenli kullanın ve geçmesini bekleyin.

6. Anestezi sırasında bazen alt göz kapağı kapatıla­maz. Birkaç saatte geçer merak etmeyin.

7. Alt çene arka dişlerin çok zor çekimlerinde bu böl­gedeki sinirlerin zedelenmesi sonucu uyuşukluğun geçme­mesi. Bir gün geçmesine rağmen çeneniz hâlâ uyuşuksa hemen hekime başvurun sinirler hafif hasar görmüşse bi­raz ilaç biraz zaman sonucu düzelebilir ama kopacak de­recede büyük bir hasar varsa ömür boyu uyuşuk bir du­dakla gezebilirsiniz.

8. Üst çenede sinüsün açılması. Sinüslerle diş kökleri arasında kemik vardır. Bazen uzun süren çürük, apse vs. nedeni ile aradaki kemik erir, dişi çektiğiniz anda da sinü­sünüz açılır. Hemen fark edilirse dikilip kapatılır gerekli ilaçlar verilir. Siz de 2-3 hafta hapşırmaz, tıksırmaz, ağır kaldırmaz herhangi bir basınca neden olmazsanız, iyileşir.

9. Kanal tedavisi sırasında sinüse sıvı kaçması. En ber­bat komplikasyonlardan biridir. Kullanılan sıvılar dezen­fekte etme özellikleri olan sıvılardır. Sinüs içini tahriş eder.
Basınç nedeniyle korkunç bir ağrı yapar. Bazen sinüslere hava kaçabilir ve yüz şişer bu da korkunç ağnlara neden olur. Gerekli ağrı kesici ve antibiyotikler verilip beklemek­ten başka yapacak pek bir şey yoktur. Çok nadir de olsa karşılaşılabilecek bir durumdur. Bir hafta içinde durum düzelir.

10. Kanal tedavisi sırasında kanal aletleri diş içinde kırılabilir. Eğer çok steril bir ortamda çalışılıyorsa kırık parça içerde bırakılarak dolgu tamamlanabilir. Ama pis bir kanal aleti kırıldıysa kısa sürede apseye sebep olacak­tır, dişin çekimi gerekebilir.

11. Kanal tedavisi sırasında bazen ısıtılmış aletler kul­lanılır. Bu sıcak aletler dudakların ya da dilin yanmasına neden olabilir.
12. Kanal aleti ya da diğer küçük aletler yutulabilir. Hemen röntgen çektirip aletin izi bulunmalı, gerekirse bir ameliyatla çıkarılmalıdır. Röntgen sonucuna göre uzman doktorunuz size yapılması gerekenleri yapar. Bazen de kendi kendine dışkı ile atılabilir.

13. Kullanılan anestezik maddeye ya da ilaçlara karşı alerji gelişebilir. Gerekli ilaçlar alınır ve bir daha alerjiye neden olan maddeler kullanılmazsa sorun kalmaz. Gidilen diğer diş hekimlerini de bu soruna karşı uyarmak gerekir.

Mine, dişin görünen en üst tabakasıdır. Diş rengi ten rengi gibidir. Nasıl derinizin rengi ile sağlıklı olup olmadı­ğınızı belirlemezse, dişleriniz de san diye sağlıksız ya da çok beyaz diye sağlıklı olmazlar.

Ağzımızda normalde her bir çenede 4 ön diş (kesici­ler), 2 köpek dişi, 4 küçük azı, 4 büyük azı ve 2′şer de 20 yaş dişi olmak üzere toplam 32 diş vardır.

Diş hekimlerinin “kron” adını verdiği dişlerin ağızda görülen kısmına diş deriz. Bir de görmediğimiz diş kökleri vardır ki bu kökler ön dişlerde tektir. Azı dişler ise iki ya da üç köklü olabilir. Yani bütün azı dişleri sanıldığı gibi üç köklü değildir.
Diş kökleri ilgi çekici bir konudur;

* Üst büyük azı dişleri 3 kök
* Alt büyük azılar, üst ikinci küçük azılar 2 kök
* Ön dişler, köpek dişleri, alt küçük azılar ve üst birin­ci küçük azılar tek köktür.
* 20 yaş dişleri ise bir muammadır 1, 2, 3 ya da 4 köklü olabilir, yani kafasına göre takılır.

Diş kökleri şekilde görüldüğü gibi çene kemiği içine gömülüdür ve üzeri dişeti ile çevrilidir. Dişeti kemiğin bir mm üstünde yer alır. Kemikle kökler arasında da “liga-mentler” dediğimiz, kemikle diş arasındaki bağlantıyı ve çiğneme kuvvetleri esnasında esnemeyi sağlayan bir yapı vardır. Tüm bu temel bilgileri öğrendiğinizde dişlerinizi neden fırçalamanız gerektiğini daha iyi anlayacaksınız.

Anahtar Kelimeler:
Dişin yapısı nasıldır,aidsdernegi.org/agiz-ve-dis-bakiminda-dogrular-ve-yanlislar/”title=”" >diş bakımı,temizliği.

Diş yüzeyinde dişlerimize kayganlık veren, fırçaladık­tan hemen sonra, tükürüğümüz sayesinde dişimize yapışan fizyolojik bir tabaka vardır. Bu tabaka dilinizi dişinizin üs­tünde gezdirdiğinizde kayganlığıyla hissedilir. Gıda artık­ları ve mikroplar bu tabaka sayesinde dişlere tutunur. Bu misafirler başlangıçta çok zararlı değildir, tutunmaları da normaldir. Fakat vücudumuzun her yerinde olduğu gibi ağzımızda da mikroplar vardır. Gıda artıklarıyla özellikle karbonhidratlarla mikroplar birbirlerini çok sever ve he­men kaynaşarak mikrop plağını oluştururlar. Plak içindeki mikroplar hızla çoğalmaya başlar. Eğer 24 saat içinde diş­ten uzaklaştırılmazlarsa dişetimizde hastalığa neden ola­cak zararlı atık maddeleri üretecek seviyeye erişirler. Buna “plağın olgunlaşması” denir.

Olgunlaşan plakta durmadan üreyip çoğalarak dişleri­miz üzerinde keyif çatan milyonlarca mikrop vardır. Bu mikropların ürettikleri atık maddeler de diş ve diş etleri­miz üzerindeki zararlı etkileri nedeniyle, çürük ve dişeti hastalıklarına yol açarlar.
Bu şımarık, doğum kontrolden bir haber mikroplarını­zı, onlar yeterli sayıya ulaşmadan, yani atık madde üret­meye fırsat bulamadan, belirli aralıklarla dişlerinizin üze­rinden uzaklaştırmanız gerekir. Öncelikle şunu söylemeli­yiz ki; su ya da gargaralarla bunlardan kurtulamazsınız, çünkü yapışkandırlar. Su ve gargara plağınızı ancak şöyle bir yıkar. Oluşan atık maddeyi ve ortamın asit düzeyini belki 3-5 dakika azaltır. Gargaralar da 2 trilyon mikrobu­nuzdan 1000 tanesini öldürür. Peki, o zaman ne yapaca­ğız? Yumuşak bir diş fırçası ile bu plağı fırçalayarak, dişi­mizin üstünden uzaklaştıracağız.

Dişleriniz dört boyutludur. Ön, arka, yan ve çiğneyici yüzleri vardır. Mikrop plağı tüm yüzlere, özellikle girintili çıkıntılı yerlere yapışır. Ama insanlar genellikle sanki diş­lerin sadece ön yüzleri kirlenirmiş gibi sadece oraları fır­çalarlar. 40 saniye gibi süren, bu eksik fırçalama işlemi de, sadece fırçalanan bölgeleri korur. Fırçalanmayan yerlerde ise; özellikle arka dişlerin çiğneme yüzleri ve dişlerin ara yüzlerinde plak faaliyetleri bütün hızıyla devam eder. Yani bu bölgelerde çürük ve dişeti hastalığı için gerekli ortam sağlanmış olur.

İdeal hijyen, dişlerin plaktan tamamen arındınlmasıdır.
Bu genelde yapıldığı gibi 40 saniye fırçalama ile sağlanamaz. Dişlerinizin ön, arka ve çiğneyici yüzleri kaliteli yumuşak bir fırça ile yeterli süre (yaklaidsdernegi.org/asi-nedir/”title=”aşı” >aşık 3 dakika) fırça­lanmalıdır. Bu şekilde tüm yüzlerin fırçalanması ağız-diş sağlığınızın yüzde 80′lik kısmını korur. Dişlerimizin ara yüzleri hâlâ plakla kaplıdır. Fırça kıllarının bu ara yüzlere ulaşması imkansızdır.

Dişlerimiz yan yana dizilerek bize o sevimli gülüşleri­mizi bahşeder. Dirsek temasıyla dururlar ama bir blok gibi de birbirine yapışık değillerdir. Dolayısıyla şu başımızın belası dental plağımız da dişlerimizin arasına rahatça yer­leşir, orada olgunlaşır; hatta buralarda daha da rahat eder. Çünkü düzenli bir fırçalama ile bile buralara ulaşılamaz. Belki çok küçük alanlardan bahsediyoruz ama konukları­mızın da gözle görülmeyecek kadar küçük olduğunu ve bi­zim küçük dediğimiz alanda trilyonlarca sayıya ulaştıkla­rını düşünürsek, bu bölgeleri ne kadar ciddiye almamız gerektiğini anlarız. Fırçanın giremediği bu ara yüzler diş­lerin şekline, dizilimine göre diş ipi, ara yüz fırçası ya da özel dental kürdanlarla mekanik olarak temizlenmeli, yani plak uzaklaştırılmalıdır. Bu bilgi, fırçaladığım halde dişle­rim çürüyor sızlanmasının da cevabıdır. Dişlerinizi düzenli fırçalamanıza rağmen derin çürükler, diş kaybı, dişeti çe­kilmesi ve kanaması gibi ileri diş ve dişeti sorunları yaşa­manızın temel sebebi, bu ara yüzlerin temizlenememesi ve buradan başlayan sorunların devamıdır.

Plakla savaşımızda bir silah da diş macunudur. Fakat nedense diş macununa gereğinden fazla değer verilir. Oy­sa plağın diş üzerinden uzaklaştırılmasını diş fırçası ve diş ipi gerçekleştirir. Diş macunu bunu daha konforlu, daha etkin bir temizlemeye dönüştürür. Bir de içindeki flor tak­viyesi ile dişlerimizin gücünü artırır. Dişlerimizin sararmasını önler. Fakat ben ıssız bir adaya düşecek olsam, ağız hijyenim için de sadece iki ürün alma hakkım olsa, diş fır­çası ve diş ipini alırdım. Beni kurtaran insanlara, belki sapsarı dişlerle gülümserdim, ama çürük ve dişeti sorunum olmazdı. İnsanlar daha önemli olan fırça kalitesi, şekli gibi özelliklerden çok diş macunu markası peşinde koşarlar. Tadı, kokusu hoşunuza giden flor içeren herhangi bir diş macununu kullanabilirsiniz. Ama fırça kalitesi, şekli, yu­muşaklığı dikkat edilmesi gereken noktalardır. Fırça kılları paralelliğini kaybettiğinde, sağa sola yamulduğunda de­ğiştirilmelidir.

Fırçamız çok yumuşak olmalıdır. Dişimizin üstündeki tabaka yani mikrop plağı, yapışkan bir tabakadır, ama ayakkabı çamuru gibi sert ve kazınması gerekecek kadar da değildir elbette. Dişinizin üstündeki bu yumuşak taba­kayı yumuşak bir fırçayla temizlemelisiniz. Sert fırça kul­lanırsanız, dişinizin mine tabakasında aşınmalara neden olursunuz. Bu da zamanla hem diş etlerinize travma etkisi yapar hem de mine tabakasında gözle fark edilmeyecek minicik çentikler açılmasını sağlar. Bu çentiklerin açıldığı yerlerde mine tabakası koruyuculuğunu kaybetmiştir ve dişinizde çürük olmamasına rağmen tatlı, soğuk ve ekşi gibi etkiler karşısında sızlamalar duyarsınız. Bir taraftan da, “Dişlerimi o kadar fırçalıyorum, yine de diş etlerim çe­kiliyor, ağrılarım oluyor,” diye hayıflanırsınız. Bu durumu iyi bir hekim hemen anlar. Bu bölgede açılan mine taba­kasını özel maddelerle kapatır. Bu maddeler sık sık kontrol edilmeli, zaman içinde de bu tedavi tekrarlanmalıdır. Bu rahatsızlığın ileri düzeyde olanlarına daha ileri tedaviler de uygulanabilir.

Dişlerinizi düzenli olarak günde iki defa fırçalıyorsanız
ama yine de dişlerinizde çürük oluşuyorsa aşağıda sırala­dığımız olası hatalardan birini yapıyorsunuz demektir:
Hata 1: Kısa fırçalama süresi
Diş fırçalama sürenizi çok kısa tutuyor olabilirsiniz. Normalde fırçalama süresi 3 dakikadır. Pek çok kişi bu sü­reyi azami 40 saniye kullanır. Bu sürede de genellikle ön dişler ve dişlerin görünen yüzeyleri fırçalanır. Ancak dişle­rimizin dilimize ve damağımıza bakan yüzleri ile çiğneme yaptığımız yüzeyleri bu süreden nasibini alamaz. Oysa bu­ralar da plakların tutunmasına elverişli yerlerdir. Hastala­rıma bazen bir müzik parçası belirleyip şarkı bitene kadar dişlerini fırçalamalarını öğütlerim. Böylece kendi fırçala­ma süreleriyle normal fırçalama süresi arasındaki farkı görebilirler.

Hata 2: Sert fırça
Daha temiz olacağına inandığınız için dişlerinizi sert fırçayla da fırçalıyor olabilirsiniz. Bunu, “seviyorum” ba­hanesiyle eşinden her gün dayak yiyen kadına benzetiyo­rum. Sert fırça dişinize her gün bir tokat atar, dişeti bu travma karşısında geri çekilir, diş kökleri açığa çıkar. Mine tabakası da aşınır. Fırça sert olduğu için girintili çıkıntılı yerlerin temizliğinde gerekli esnekliği gösteremez ve bura­larda da çürükler oluşur.

Hata 3: Diş ipi kullanmamak
Dişlerinizi yumuşak bir fırçayla 3 dakika fırçalıyorsa­nız ve yine de çürükleriniz varsa, diş ipi ya da özel diş
kürdanı kullanmıyorsunuz demektir. Dişlerinizin ara yüzü yeterince temizlenmediği için minik ara yüz çürükleri ile bu ihmalin cezasını çekersiniz.

Şimdi biraz olsun diş hekimlerinin ağız birliği etmişçe­sine “fırçalayın, fırçalayın” demesini anladığınızı sanıyo­rum. Sevgili okurlar, fazla kilolardan iğne ve ilaçla değil; az kalori, çok hareketle kurtulabilirsiniz. Dişlerim çürüme­sin, diş etlerim kanamasın, ağzım kokmasın istiyorsanız, vitaminden, gargaradan, antibiyotikten medet ummayın. Yapacağınız tek şey; diş plağını dişlerin üzerinden meka­nik olarak zamanında kaldırmanızdır. Önce bu konuda an­laşalım. Merak etmeyin, bütün bilim adamları o mucizevi şeylerin peşinde koşuyor. Ama henüz bizim neslimize ye­tişecek bir buluş görünmüyor.

1. Diş ve diş etlerimizdeki hastalıkların nedeni yüzde 90 oranında mikrobiyal dental plaktır.
2. Mikrobiyal dental plak, mikroplar ve gıda artıkları­nın dişlerimiz üzerinde birikmesiyle oluşan ince, boyayıcı ajanlarla görülebilen bir tabakadır.
3. Bu plak, çürüklere ve dişeti hastalıklarına sebep ol­maması için, en geç 24 saat içerisinde diş yüzeyinden fırça yardımıyla, ara yüzlerden de diş ipi ile uzaklaştırılmalıdır.
4. En geç 24 saat içinde uzaklaştırılmazlarsa, oluşan bakteriler dişe ve dişetine zarar verecek boyuta ulaşır.
5. Plak yapışkan olduğu için suyla çalkalamakla dişten uzaklaşmaz; ancak etkili bir fırçalama ile ondan kurtulabi­lirsiniz.

Anahtar Kelimeler:
Ağız bakımı nasıl yapılır,nasıl temizlenir,ne zaman yapılır.

Stres, asitli tahriş edici gıdalar, vitamin eksikliği, trav­ma (yani yanak, dil, dudak ısırılması), kötü yapılmış pro­tezlerin yaptığı yaralar ve bazı sistemik hastalıklar (örne­ğin Behçet hastalığı) aftın oluşmasında büyük rol oynarlar. Yine de tam olarak nedeni belirlenememiştir. Hastalar fazla telaşlanırlar ama buna gerek yoktur. Aftı nezle ya da gribe benzetebiliriz, sebebi çoğu zaman tam olarak biline­mediği için sebebe yönelik bir tedavi de yapılamaz. Ge­nellikle de bir hafta, 10 gün içinde geçer. Yapacağınız, ba­zı ilaçlarla bu süreci daha az acılı geçirmeye çalışmak ve belki biraz da kısaltabilmektir.

Özellikle başlangıcında ilaç kullanılırsa lezyonlar, ya­ralar büyümeden ve çoğalmadan daha rahat bir dönem geçirebilirsiniz. Sık aft çıkarıyorsanız dolabınızda açılmamış klor heksidin içeren bir ağız gargarası (klorhex, kloro-ben, superheks vs. olabilir) ve anestol pomad bulundurun. Aft çıktığını farkettiğiniz an hemen gargaraya başlayın. Günde 3 defa gargara yapın bir taraftan da ağız temizliği­nize özen gösterin. Dişleri düzenli fırçalayın ama macunu birkaç gün kullanmayın. Çünkü macunun içindeki bazı maddelerin de afta neden olduğu belirlenmiştir. Çok acı çekiyorsanız anestol gibi ağız içini uyuşturan merhemler­den faydalanabilirsiniz. Bu kremlerin uyuşukluk süresi 10 dakika gibi kısa bir süredir. Bu nedenle yemek öncesi bir pamuk, kulak çubuğu (henüz kulağınızı temizlemediğiniz bir tane) ya da parmakla aftlı bölgeye az bir parça sürün. Bir dakika sonra da yemeğinizi yerseniz acı çekmezsiniz. Hiçbirine ulaşamıyorsanız karbonatlı su ile gargara yapın. Yemeklerinizin de sıcak, baharatlı, acı, ekşi, asitli olma­masına dikkat edin.

Ama çok sayıda ve çok sık aft çıkıyorsa sistemik bir hastalık nedeniyle olup olmadığını mutlaka araştırın. Beh­çet gibi bazı hastalıkların belirtilerinden biri de aftlardır. Aft, hastalık nedeniyle ise ve önemsemez sadece geçmesi­ni beklerseniz hastalığınızın ilerlemesi için zemin hazırla­mış olursunuz.

Uçuk içinse önerim Zoviraks gibi asiklovir içeren uçuk kremini yanınızdan ayırmamanızdır. Uçuk çıkaranlar uçuk çıkmadan önceki hafif kaidsdernegi.org/asi-nedir/”title=”aşı” >aşıntı ve kızarıklık gibi belirtiler­den uçuk çıkacağını anlayacak tecrübeye sahiptirler. İşte bu dönemde daha çıkmadan ya da çıkar çıkmaz krem kul­lanmaya başlar, dört saat arayla ince bir tabaka sürer, gü­neşten de uzak durursanız çok daha hafif ve kısa sürede uçuktan kurtulabilirsiniz. Çok sık ve çok ağır uçuk geçiri­yorsanız mutlaka uzman bir doktora danışın ve onun öne­rileri doğrultusunda hareket edin. Ağır geçirilen durumlar da uçuk virüsü beyninizi bile etkileyecek tehlikeli rahatsız­lıklara neden olabilir. Ayrıca uçuk bulaşıcı bir rahatsızlık­tır, bebeklerde de çok tehlikeli olabilir. Böyle zamanlarda öpüşmeye, temasa, başkalarının havlusunu, rujunu kullan­mamaya dikkat edin.

Anahtar Kelimeler:
Uçuklar nasıl çıkar,korkudan uçuk çıkar mı,uçuk gece mi çıkar,kimlerde uçuk çıkar.

Dil kökü üzerinde biriken ölü doku artıkları, kan ele­manları ve gıda artıkları bu bakteriler tarafından parçala­narak kokulu uçucu gazların oluşmasına neden olur. (Ör­neğin: metil merkaptan ve hidrojen sülfit denilen uçucu gazlar, ki metil merkaptan ahır, hidrojen sülfıt ise çürük yumurta kokusuna benzer.)

Yapılan ağız muayenesinde bahsettiğimiz çürük, dişeti hastalığı, hijyenik olmayan protez vs. gibi bir sebep varsa diş hekiminiz tarafından görülecek ve tüm sorunlar, tedavi­si yapılarak çözülecektir. Ağız hijyeninize de gereken özeni gösterirseniz ağız kokunuz hızla kaybolacaktır: Tüm bu önerileri uygulamanıza rağmen ağız kokusu devam ediyor­sa ağız dışı nedenler akla gelmelidir. Bunların baidsdernegi.org/asi-nedir/”title=”aşı” >aşında;
* Sinüs ve akciğer hastalıkları,
* Diyabet (aseton kokusu),
* Böbrek hastalıkları (balık kokusu),
* Metabolizma hastalıkları,
* Ağız kuruluğuna neden olan psikolojik rahatsızlıklar vs. gelir.

Özellikle ağız kuruluğu kötü ağız kokusuna neden olur. Tükürük akış hızı ve miktarındaki azalma da ağız kurulu­ğunu artırıcı etkenler arasındadır. Ağız kuruluğunda nor­malden daha az olan tükürük, dil üzerinde oluşan bu mad­deleri yeterince yıkayamaz ve böylece ağız kokusu artar.

Ağız kuruluğunun bir diğer olumsuzluğu da tükürük azlığının ortamdaki oksijen azlığına da neden olmasıdır. Ağız ortamındaki oksijen azlığı da aneorop (yani oksijen sevmeyen) mikroplar için uygun bir ortamdır. Stres de ağız kuruluğuna yol açtığı için ağız kokusunun oluşma ne­denleri arasında sayılmaktadır. Ağız kuruluğuna neden ol­duğunu hissettiğiniz bir ilaç kullanıyorsanız doktorunuza danışarak ilaç kullanımını sonlandırın. Özellikle diyabet hastalan ve depresyon için kullanılan ilaçlarda sık görülür. Eğer ilaç kullanmak zorunda iseniz, ağız kokusunu azalt­mak için yudum yudum su için ve fırçalamanızı aksatma­yın. Tükürük akımını hızlandırmak için şekersiz sakız çiğ­nemek de iyi gelir.

Bir diğer konuda ağız kokusu sanıldığı gibi midenizde-ki ya da sindirim sisteminizdeki bir rahatsızlıktan dolayı olmaz. Yutak normal olarak sadece gıdaların akışına izin verir. Yani tek tarafa açılan bir kapak gibidir, sadece ge­ğirme olayında ters hava akışı oluşur ki bu da kronik ko­kunun nedeni değildir; yani sindirim sisteminde sorun bile olsa bu koku yutaktan ağzınıza çıkış yolunu kolay kolay bulamaz.

Ağız kokularının giderilmesinde yapılacak iki temel şey vardır: Birincisi, ağız içinde kokuya neden olan gazla­rın yıkanması; ikincisi ve daha önemlisi bu gazların oluş­masına neden olan bakterilerin yok edilmesidir. Yani ağız hijyeninin tam olarak sağlanmasıdır.

Daha önce de değindiğimiz gibi, diş fırçalama ve dil temizliği tam olarak yapılmalı (yaklaşık 3 dakika), buna ek olarak alkol içermeyen gargaralar kullanılmalıdır. Al­kollü gargaralar ağız kuruluğuna neden olan kokulara uy­gun zemin yaratırlar.

Siz de ağız kokunuzun olup olmadığını bir-iki küçük deneyle anlayabilirsiniz. Kokusuz bir diş ipi ya da kürdan ile büyük azı dişlerinizin ara yüzünü diş duvarlarına baskı uygulayarak temizlemeye çalışın. İşlem bittikten sonra bir süre bekleyip diş ipini ya da kürdanı koklayın. Yine dilini­zi iyice dışarı çıkarıp dil kökünü gazlı bir bez ya da abestan (muayene sırasında kullanılan tahta çubuklar) ile sıyırın. Bir süre bekleyip silme işleminde kullandığınız enstrüman­ları koklayın. Her iki durumda da koku alıyorsanız, ağız kokusuyla başınız dertte demektir. Bu koku testini, yakınla­rınızın suratına hohlayarak yapmanızı önermiyoruz.

Kısaca maddeleyecek olursak, uzun süren ağız koku­nuz varsa ve bir an önce bunu ortadan kaldırmak istiyor­sanız:
1. Ağızda tespit edilen çürük, kırık dolgu, dişeti cebi, hatalı protez gibi bütün koku kaynaklarını tedavi ettirin.
2. Günde en az 2 defa yaklaşık 3 dakika etkili bir bi­çimde dişlerinizi fırçalayın.
3. Dil temizliği konusuna gereken önemi vermelisiniz. Dil temizliği ağız kokusunda çok önemli bir yere sahiptir. Özel dil temizleyicileri ya da diş fırçası kullanılarak mut­laka dilin arka kısımları günde bir kez temizlenmelidir.
4. Çay ve kahve türünden içecekleri mümkün oldu­ğunca az tüketin. Çünkü bunlar ağız ortamındaki aneorop mikrop üremesini artırır.
5. Sigara, alkol ve baharatlı gıdalar kontrollü kullanıl­malı, hatta kullanılmamalıdır.
6. Kalan proteinler bakterilerin etkisiyle kokulu gazla­ra dönüştüğü için süt içtikten ya da süt ürünleri yedikten sonra dişlerinizi mutlaka fırçalayın.
7. Şekerli gıdalar da aynı şekilde bu gazlan üretmekte hammadde olarak kullanılır. Bu tür gıdalar alındıktan son­ra da günlük fırçalamaya ek olarak ağız hemen temizlenip kalan artıklar ağızdan uzaklaştırılmalıdır.
8. Ağız kuruluğuna neden olduğunu hissettiğiniz bir ilaç kullanıyorsanız doktorunuza danışarak bunu değişti­rin, değiştiremiyorsanız yan etkileri için doktorunuzdan durumunuza uygun tavsiyeler alın. Hiçbiri olmuyorsa gün­de on bardak su içerek ağızda oluşan kuruluğun olumsuz etkilerini azaltmaya çalışın.
9. Şeker içermeyen ksılitol gibi tatlandırıcı içeren sa­kızlar çiğneyin. Çiğneme tükürük akışınızı uyarır ama şe­kerli sakız çiğnerseniz durumu daha da kötüleştirirsiniz. Şekersiz sakızlarla gün içerisinde tükürüğünüzün daha fazla üretilmesine yardımcı olursunuz

Anahtar Kelimeler:
Kötü Ağız Kokusu önlenebilirmi,ağız kokusu için ilaçlar,tedavileri,nedenleri.