Ateş çocukluk çağının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş ve bu şekilde kabul görmüş olan bir hastalıktır. Birçok durumda, ateş vücudun hastalıklara karşı gösterdiği bir tepki olarak ortaya çıkar ve korkulacak sonuçlar doğurmaz. Ancak ateşli çocukların sağlık durumlarının yakından takip edilmesi gerekmektedir. Ateşin ne kadar sürdüğü ve ne kadar sürede geçtiğinin bilinmesi aile için çok önemlidir. Ateşin uzun sürdüğü durumlarda ise, çocuğun derhal doktora götürülmesi gerekmektedir. Vücut sıcaklığının yükselmesine ateş denir. Vücut sıcaklığı bedenin her yerinde aynı değildir. Örneğin; ağza yerleştirilen termometrenin verdiği ısı, koltuk altına yerleştirilen termometre ısısından 0,5 derece daha düşüktür. Diğer taraftan, vücut ısısı gün boyunca 0,5 derece oynar. Sabahın erken saatlerinde ısı düşük, akşam saatlerinde yüksektir. Vücut ısısı 36,2 – 37,5 arasında ise normaldir. Ateşin nedeni, genellikle soğuk algınlığı, grip, bademcik iltihabı, boğaz ağrısı, bronşit, sinüzit, kulak iltihabı, bağırsak iltihabı veya böbrek hastalıklarından biri olabilir. Bu nedenle tedaviden önce ateşin nedenini tespit etmek gerekir. Ateşin yükselmesi beyaz kan hücrelerinin üretimini tetikler. Beyaz kan hücrelerinin üretimi vücudumuz için oldukça faydalıdır çünkü bu hücreler hastalıklarla savaşır. Viral ve bakteriyel organizmaların vücuttan atılması beyaz kan hücrelerinin üretimini sağlayan ateş sayesinde gerçekleşmektedir.
Ateşle birlikte; üşütme, titreme, baş ağrısı, bunalma, huzursuzluk, vücut kırgınlığı, iştahsızlık, kabızlık, sayıklama, havale veya koyu renkli aidsdernegi.org/idararin-olusumu/”title=”idrar nasıl oluşur” >idrar çıkarma gibi belirtiler görülebilir. Ateşlenen bir çocuk kendisini çok halsiz hisseder ve iştahı kaçar. Bebekler ateşlendiğinde sürekli ağlar. Annelerinin kucağında kendilerini rahat hissetseler bile ağlamaları ateş nedeniyle uzun sürebilir. Ateş tedavi edilmezse, hasta kusmaya başlar ve nadiren de olsa havale geçirebilir. Bu tür havalelere “ateşli havale” adı verilmektedir.
Ateş termometre ile ölçülür. Civalı bir termometre (civanın yayılmasını sağlamak için) sağa sola doğru biraz sallanmalıdır. Ağlayan çocukların ateşi koltuk altından ölçülebilir. Termometrenin koltuk altından kaymasını önlemek için, çocuğunuzun kolunu birkaç dakika sabit tutabilirsiniz. Çocuğunuzun yaşı büyükse, termometreyi dilinin altına yerleştirmeniz daha uygun olur. Bu durumda, çocuğunuzdan termometreyi ısırmamasını isteyin. Termometrenin göstergesini okumadan önce civanın termometre içinde net olarak görülebilir olmasına dikkat etmeniz gerekmektedir. Civayı net olarak göremiyorsanız, birkaç saniye parmaklarınızın arasında döndürün. Çocuğunuzun ateşi 37 dereceden fazla ise civa yukarı doğru yükselecektir.
Bebeklik döneminde vücudun ısı kontrol sistemi tam olarak gelişmemiştir. Bu nedenle bebekler sık sık ateşlenir. Bebeklerde ve çocuklarda görülen ateşin en yaygın nedenleri arasında aşağıdaki etkenler yer almaktadır:
■ Aşırı hareketlilik
■ Vücudun susuz kalması
■ Sinek ve böcek sokması
■ Arı sokması p Alerjik reaksiyonlar
■ Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar
Ateş için önerilen modern tıp tedavileri
Birçok doktor ateşin düşürülmesi amacıyla “asetaminofen” türü ilaçlar kullanmaktadır. Ateşi 38.8 dereceden az olan çocuklara hemen ilaç verilmemektedir. Ancak ateş yukarıda belirttiğimiz seviyeden düşük olduğu halde, boyunda sertlik, ışığa karşı duyarlılık ve vücutta kızarıklar varsa ilaç kullanımı uygun görülebilir. Bu belirtiler için kitabımızda yer verdiğimiz “menenjit” konusunu dikkatle okuyunuz.
Doğal sağlık tedavileri
■ Homeopati alanında uygulanan terapiler ateş üzerinde olumlu etkilere neden olmaktadır. En faydalı terapi ise güzelavrat otunun kullanımıdır. Güzelavrat otu çocuğun yüzünün kızarması ve iyice ısınması durumunda kullanılabilir. Şekerciboyası adı verilen ağaçtan elde edilen seyrelti ateşe eşlik eden kulak ağrısı ve bademciklerin şişmesi gibi durumlarda kullanılır. Bu seyrelti soğuk içeceklerle birlikte kullanılabilir. Bıldırcın otu sümüğün nadir olarak görüldüğü yüksek ateş vakalarında kullanılabilir. Ateş anında sarı renkli sümüksü salgılar var ise, homeopati alanında “Mera Sol.” adı verilen madde önerilmektedir.
■ Bach çiçek terapileri ateşli bir çocuğun yatıştırılması ve sakinleştirilmesi için kullanılabilir. Hindiba, gürgen ve kiraz ağaçlarından elde edilen özler de ateşe neden olan çocuk hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır. Bebeklik ve çocukluk döneminde, zihin, duygu ve vücut arasında direkt bir ilişki bulunmaktadır. Bu üçlüden birinde ortaya çıkabilecek herhangi bir sorun bile diğerlerini etkileyerek ateşe neden olabilir. Örneğin duygusal bir çalkantı ya da sinir krizi yaşayan bir çocuğun hemen ateşlendiği görülebilir. Bu nedenle çocukların sinirlerini yatıştırmak amacıyla kullanılan çiçek esansları ateşin düşürülmesi için de kullanılabilir.
■ Kedi nanesi çocuklarda görülen ateşin düşürülmesinde en etkili olan bitkilerden biridir. Bu bitki ile hazırlanan içecek soğuk olarak içildiğinde ateşi düşürür ve ateşin altında yatan sorunu tedavi edebilir. Limon yaprakları ve yonca da ateşin düşürülmesi için kullanılan bitkilerdendir. Bu bitkiler şurup olarak kullanıldığı gibi doğal sağlık uzmanları tarafından hazırlanan içecekler şeklinde de çocuklara ikram edilebilir. Ateş ciddi bir hal adıysa, çocuğunuza ana yemeklerden önce kantaron va da vulaflı besinler verebilirsiniz. Bu şekilde çocuğunuzun daha hızlı iyileşmesini sağlayabilirsiniz. “Goldenseal” adı verilen bitki de ateşli vakalarda sümüğün ve sümüksü salgıların tedavisini sağlar. Bir Kuzey Amerika bitkisi olan “goldenseal”ın tıbbi değeri olan kısımları kök ve ri-zomlarıdır. Amerikan yerlileri tarafından çeşitli üst solunum ve idrar yolları enfeksiyonlarında ve enfeksiyona bağlı diyare probleminin tedavisinde kullanılmıştır. Günümüzde “goldenseal” bitki ekstresi antienflamatuar ve bağışıklık sistemini destekleyici etkilerinden dolayı yaygın olarak boğaz ağrısının da eşlik ettiği üst solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisine yardımcı olarak kullanılmaktadır. “Goldenseal” adlı bitkinin bulunamadığı durumlarda andız otu kullanılabilir.
Faydalı terapiler
Aromaterapi, homeopati, herbalizm, geleneksel Çin terapileri, akupunktur.
Evde yapabilecekleriniz
■ Ateşli vakalarda bebeklerin vücudunun susuz kaldığı bilinmektedir. Bebeğiniz ateşlenmişse, bol miktarda su içmesini sağlayın.
■ Çocuğunuzun üstündeki kıyafetleri çıkarın ve battaniye gibi kalın örtüleri kaldırın. Bu önlemleri aldığınız halde, ateş devam ediyorsa, çocuğunuzun vücudunu ılık su ile yıkadığınız nemli bir bez ile silin. Bu şekilde vücudunu nemlendirmiş ve suyun buharlaşmasını sağlamış olursunuz.
■ Çocuğunuz ateşlendiğinde, kendisine mümkün olduğunca az yemek yedirmeye çalışın. Çocuğunuza çok yemek verirseniz, vücudu bu yemekleri sindirmek için daha fazla enerji harcamak zorunda kalır. Bu nedenle ateşe yol açan enfeksiyonlarla savaşacak enerjisi azalır. Yapılan bir çalışma baharatlı yiyecekler gibi sindirimi zor olan gıda maddelerinin âteşin görülme süresini uzattığını tespit etmiştir.
Uyarı
Çocuklara aspirin verilmemelidir. Uzmanlar, bahar ve kış aylarında görülen grip enfeksiyonu yüzünden bilinçsizce uygulanan aspirin tedavisinin, doğrudan karaciğer ve beyin fonksiyonlarını etkileyen “reye’s sendromu”na neden olduğunu söylemektedir. Bu hastalığın ölümcül olduğunun bilinmesi gerekmektedir.
