Astım, hava yollarında daralma, hava yollarının duyarlılığı ile karakterize olan yaygın bir solunum sistemi hastalığıdır. Tüm yaş gruplarında görülebilen ve ilk belirtileri (genellikle) çocukluk çağında ortaya çıkan astım, toplumun büyük bir kesimini etkilemekte, yaşam kalitesini bozmaktadır. Astım, dış ortamda bulunan çeşitli alerjenler (alerjik reaksiyona neden olan maddeler), sigara dumanı, duygusal faktörler, egzersiz, soğuk havaya maruz kalma gibi tetikleyici faktörlere karşı, hava yollarının (bronşların) daralması ile kendisini gösterir; astım, nöbet ve kriz halinde ortaya çıkar. Astım rahatsızlığını iki gruba ayırabiliriz: Herhangi bir neden olmaksızın ortaya çıkan astım, dış etkenler nedeniyle ortaya çıkan astım.
aidsdernegi.org/wp-content/uploads/2010/02/Astım.jpg”>
Astım rahatsızlığına yakalanan çocukların sayısı 1992-2000 yılları arasında önemli ölçüde artmıştır. 3.000 çocuk üzerinde yürütülen yeni bir araştırmanın sonucuna göre, araştırmaya katılan çocukların %23′ü astım rahatsızlığının belirtilerini göstermiştir. 1992 yılında yürütülen bir araştırmanın sonucunda; bu oranın %13 olduğu göz önünde bulundurulursa, astım hastası olan çocukların sayısındaki artış daha net görülebilir. Sunderland Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma; İngiliz çocuklarının %28′inin geceleri öksürerek uyandığını ve bunun astım belirtilerinden biri olduğunu ortaya koymuştur. 1992 yılında %16 olan bu oranın %28′e ulaşması kaygı vericidir. Astım rahatsızlığına yakalanan çocukların sayısındaki büyük artışın İngiltere’de görüldüğü bilinmektedir. İngiltere’de astım hastası olan çocukların sayısında son otuz yılda otuz kat artış yaşandığı bilinmektedir. Amerika’da yaşayan çocukların %10-%20’sinin astım hastası olduğu söylenmektedir. Astım, batı dünyasını en çok etkileyen hastalıklardan biridir. Bu hastalık modern tıp yöntemleri ile tedavi edilse de, kesin çözümü halen bulunamamıştır.
Astım krizi sırasında bronşlar (hava yolları) daralır ve havanın geçişi zorlaşır. Hava yollarının daralmasının bazı nedenleri vardır. Bunlar:
■ Bronşları çevreleyen kasların kasılması sonucu hava yollarının daralması
■ Bronşun içini saran zarın şişmesi
■ Hava yollarında mukus (sümük-balgam) adı verilen yapışkan bir salgının aşırı miktarda salgılanması, bu salgının hava yollarını tıkaması
Astım hastaları soluk almakta zorluk çektiğini zannederler, ancak aslında nefes vermekte zorluk çekerler. Bunun nedeni, akciğerlerdeki küçük hava kanallarının daralmasıdır. Buralardan geçen hava, ıslığa benzeyen bir ses çıkarır, bu sese hırıltı adı verilir. Astımın en sık görülen belirtisi, nefes darlığıdır. Nefes darlığı herhangi bir neden yokken ortaya çıkabileceği gibi; parfüm, sigara dumanı, yemek kokuları gibi kokular, soğuk, egzersiz ve alerjen gibi nedenlerden dolayı aniden başlayabilir. Gece sabaha karşı uykudan uyandıran nefes darlığı tipiktir. Nefes darlığı özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür. Astım hastaları, dışarıdan da duyula-bilen ıslık sesine benzeyen hırıltılı solunumdan şikâyetçidir. Hastaların göğsünde, baskı tarzında rahatsız edici bir his oluşabilir. Astımın en sık görülen belirtilerinden birisi de öksürüktür. Öksürük (bazen) astımın tek belirtisi olabilir. Astımdaki öksürük inatçı ve kuru bir öksürüktür. Öksürüğe, koyu kıvamlı balgam da eşlik edebilir. Boğazda kaşıntı hissi olabilir. Ancak öksürüğün astım dışında da pek çok nedeni vardır.
Astım için önerilen modern tıp tedavileri
Astım için kullanılan iki tür ilaç vardır:
■ Salbutamoi (Ventolin) ve Terbutalin (Bricanyl) türü ilaçlar bronşları genişleterek iki dakika içinde etkisini gösterir. Bu ilaçların etkisi birkaç saat içinde geçtiğinden hastalığı oluşturan sorunu kökten tedavi edemez.
■ Beklometazon (Bekotide), Budezonid (Pulmicord) ya da Sodyum Kromoglikat (Intal) gibi ilaçlar hastalığın kaynağına iner ve bronşlardaki iltihaplanmayı geçirir. Bu ilaçların etki etmesi için birkaç saat beklenmelidir. Adı geçen ilaçların etkisi ancak birkaç gün sürer; astım hastası olan çocuklar kendisini iyi hisset-seler bile bu ilaçlan düzenli olarak kullanmaya devam etmelidir çünkü bronşlardaki iltihaplanma ancak bu sayede kontrol altında tutulabilir, ilaçların kullanımı hastalığın uzun vadede daha kötüye gitmesine engel olur.
Bazı ilaçlar akciğerlerde kan akışını ve balgam salgılanmasını düzenleyerek iltihaplı hücrelerin ürettiği ‘lökotrin’leri bloke eder. Tıp dünyasında bu ilaçlara “lökot-rin antagonistleri” adı verilmektedir. Bu ilaçlar uzun süreli olarak kullanılmaktadır; ancak bu tür ilaçların kullanımı akut astım nöbetlerinde uygun değildir. Lökotrin antagonistleri yalnız başına ya da steroid ilaçlarla birlikte kullanılmaktadır.
Doğal sağlık tedavileri
• Kronik astım hastaları homeopati terapilerine başvurabilir. Aşağıda önerilen terapiler hafif astım nöbetleri için uygundur:
• Altın kökü olarak da bilinen ipeka adlı bitki öksüren çocuklarda balgam söktürücü olarak da kullanılır. Bu bitkinin kusturucu bir özelliğinin olduğunun da bilinmesi gerekmektedir.
• Gece yarısı uykusunda nefes darlığı şikâyeti ile kalkan çocuklar için arsenik adlı bitki kullanılabilir.
• Çit kökü adı verilen bitki soğuk algınlığı sonrasında başlayan kuru öksürükler için uygundur.
• “Nat. sulf.” adı verilen madde nemli havalarda yaşanan astım nöbetleri için ve sarı balgamlı öksürükler için uygundur.
• Bahar aylarında yaşanan astım nöbetleri için homeopati alanında “lachesis” olarak adlandırılmış ve dilimizde de bu isimle anılan madde kullanılabilir.
b Geleneksel Çin terapisi uzmanları, astımın dalak ve böbreklerdeki rahatsızlıklar sonucu oluştuğu düşünülen balgam nedeniyle ortaya çıktığım belirtmektedir. Çin çayının ana maddesi olarak bilinen “ephedra” adlı maddenin ciğerlerdeki tıkanıklığı açtığı düşünülmektedir. Badem de aynı etkiyi yapabilir. Akupunktur tedavisi dalak ve böbreklerdeki sorunlara iyi gelmektedir.
■ Stres için önerilen bitki ve otlar çocuğunuzun rahatlamasına ve astım nöbetini daha rahat geçirmesine neden olur.
■ Bitkibilim literatürüne “ginko bloba” olarak geçmiş olan bitkinin de astıma iyi geldiği düşünülmektedir.
■ Papatya, lavanta ve okaliptüs esanslarından oluşan karışım, astım nöbeti sırasında hastanın odasının bir köşesine koyulabilir. Bu karışım buharlaştıkça bronşlar açılır ve çocuğunuz kendisini daha iyi hisseder.
■ Bergamut, ada çayı, neft yağı, papatya ve gül yağı spazm çözücüdür. Bu yağlar insanı psikolojik olarak da rahatlatır. Stresten kaynaklanan astım krizinde bu yağların iyi geldiği bilinmektedir.
■ Astım hastası olan çocuklarda B6 ve C vitaminleri, magnezyum ve selenyum eksikliği olabilir. Çocuğunuzun beslenme sisteminde bu vitamin ve antioksi-danları içeren gıdalar bulunmuyorsa, mutlaka takviye edici tabletler kullanmanız gerekmektedir.
Faydalı terapiler
Buteyko tekniği, akupunktur, geleneksel Çin terapileri, homeopati, herbalizm, ref-leksoloji, aromaterapi.
Evde yapabilecekleriniz
■ Beslenme ve Sağlık Dergisine göre, sinir, gerginlik ve depresyon astıma sebep olan önemli etkenlerdendir. Bu nedenle çocuğunuzun duygusal sağlığının yerinde olması çok önemlidir.
■ ” Çocuğunuzun beslenme sisteminde, soğan ve sarımsak mutlaka yer almalıdır.
Bu yiyeceklerde bronşları tıkayan iltihaplanmayı geçirecek olan “kuersetin” ve hardal yağı özü bulunmaktadır.
